Van 10 tot en met 14 november is het weer de Week van de Werkstress, of zoals ze het recent eufemistisch hebben omgedoopt: de week zonder werkstress. Een jaarlijks moment om stil te staan bij hoe we werken, hoe we ons voelen, en hoe we vitaal blijven. Voor ambtenaren bij de rijksoverheid is dit thema actueler dan ooit.
Taakstellingen en politieke dynamiek
We werken in een periode waarin het huidige demissionaire kabinet nog steeds forse taakstellingen doorvoert. Tegelijkertijd werpt de uitslag van de verkiezingen zijn schaduw vooruit: nieuw beleid, nieuwe politieke wensen en nieuwe prioriteiten zullen onvermijdelijk leiden tot extra werkdruk. En mogelijk komt daar nog een aanvullende taakstelling bovenop, die de stress verder vergroot.
Voor rijksambtenaren betekent dit dat je vaak midden in de storm staat: lopende dossiers afronden, nieuwe beleidslijnen voorbereiden, en ondertussen de continuïteit van de organisatie waarborgen. Het is een spagaat die veel vraagt van je energie en veerkracht.
De driehoek van duurzaam werken
Juist in deze context is het belangrijk om de driehoek van duurzaam werken scherp voor ogen te houden:
- Werkplezier – de motor. Het gevoel dat je werk ertoe doet, dat je bijdraagt aan de samenleving en samen resultaten boekt. Bij rijksambtenaren ontbreekt het daar vaak niet aan. Velen van ons werken immers vol overtuiging voor de publieke zaak.
- Werkstress – de rem. Deadlines, Kamerdebatten, politieke druk en hoge verwachtingen kunnen je energie opslokken. Soms voelt het alsof je mailbox sneller volloopt dan er moties worden ingediend in de Kamer. En wie ooit een Kamervraag te beantwoorden heeft gekregen op vrijdagmiddag om 16.55 uur weet dat werkstress niet altijd door je eigen planning wordt bepaald.
- Vitaliteit – de brandstof. De energie die je nodig hebt om plezier te ervaren en stress te kunnen hanteren. En nee, vitaliteit betekent niet dat je elke dag een healthy shake bij de koffiebar van het ministerie moet halen. Soms is het gewoon: even een rondje Buitenhof lopen of een praatje bij de koffieautomaat.
Je kunt nog zoveel plezier hebben en stress zoveel mogelijk proberen uit te bannen. Zonder brandstof kom je nergens. Je zult van tijd tot tijd dus moeten bijtanken om de motor draaiende te houden.
Extra uitdaging voor rijksambtenaren
Voor ambtenaren geldt een extra uitdaging. De politieke dynamiek is immers onvoorspelbaar. Je weet dat er altijd nieuwe wensen en prioriteiten zullen komen zeker nu, vlak na de verkiezingen. Dat vraagt om flexibiliteit, maar ook om grenzen.
- Wees bewust van je rol: je kunt niet alles tegelijk oplossen.
- Plan herstelmomenten: vitaliteit is niet iets voor twee keer per jaar tijdens de vakantie, maar iets voor elke week, elke dag.
- Maak het bespreekbaar: werkstress en vitaliteit zijn geen privéproblemen, maar organisatievraagstukken.
De toekomst van werken bij de rijksoverheid gaat niet alleen over productiviteit en beleid, maar ook over vitaliteit. Want alleen als je vitaal bent, kun je met plezier werken en de onvermijdelijke stress van politieke dynamiek aan.
Vitaliteit in de praktijk
Vitaliteit klinkt vaak abstract, maar het gaat om iets heel concreets: je energiebalans. Het vermogen om na een werkdag nog genoeg energie over te hebben voor je gezin, sport, vrienden of gewoon een goed boek.
En ja, de oplossingen zijn vaak verrassend simpel: op tijd naar bed, gezond eten, een wandeling maken in de lunchpauze, je huisdier uitlaten of gewoon even aaien, een goed gesprek met een collega of vriend.
Om te werken aan je vitaliteit zijn geen dure trainingen of yoga-retreats nodig. Het zijn de kleine gewoontes die je dagelijks kunt toepassen.
Vitaliteit is geen hogere wiskunde. Het is geen geheim recept. Het is gewoon: doen wat je allang weet. En als je straks na je werkdag denkt: ik heb nog energie over voor het leven buiten werk, dan ben je niet alleen een goede ambtenaar, maar ook een vitaal mens. En misschien zelfs iemand die maandag niet meteen begint met aftellen naar het weekend.
Een kleine challenge
In de Week van de Werkstress daag ik je uit: kies elke dag één simpele herstelactie. Ga wandelen, lees een boek, bel een vriend, of doe een powernap. Geen gelegenheid op je werk? Tien minuten met je ogen dicht op de wc doen al wonderen.
Vraag jezelf aan het einde van de dag: voel ik me energieker dan gisteren? Kleine stappen, groot effect.